Geen plek voor irrationaliteit aan de talkshowtafel

Drie tv-genieke advocaten maakten gehakt van het boerkaverbod bij Jinek. Het programma was ook dankbaar dat nikabdraagster Tamara Youssef wilde aanschuiven.

‘Het zou kunnen dat mensen geen contact met jóú willen’, zei advocaat Gerard Spong tegen Telegraaf-columnist Annemarie van Gaal. Even daarvoor had ze bij Jinek aan tafel uitgelegd dat ze een nikab of boerka eng vond, omdat je geen contact kon leggen met een vrouw die er een draagt. Ze keek Tamara Youssef aan, die haar nikab uit spirituele overwegingen droeg. Communicatie is voor 95 procent non-verbaal, herhaalde Van Gaal alsmaar. Typisch zo’n feitje dat overal op internet te vinden is, maar dat geen serieuze wetenschappelijke basis heeft. De les ‘communicatie is herhaling’ had Van Gaal wél begrepen: haar argument kwam steeds weer neer op: ik vind het persoonlijk gewoon eng.

Aan deze tafel was haar irrationaliteit kansloos; zoals te verwachten maakten de drie tv-genieke advocaten – Spong, Peter Plasman en Inez Weski – gehakt van de wet. Wat had je aan een wet die niet uit te voeren was? Bovendien was het een grondrecht om „onbespied door het leven te gaan”, vatte Weski mooi samen. Maar de botsing tussen Van Gaals gevoelens en de waardenvrije slimmigheidjes van de advocaten, waren niet de enige reden dat dit een boeiend gesprek was.

Dat was te danken aan het verhaal van Tamara Youssef; Jinek was begrijpelijk dankbaar dat ze had willen aanschuiven. Dat ze met haar nikab constant voor terrorist werd uitgemaakt was „niet bijzonder meer”. Nourdin el Ouali, van de politieke partij NIDA, viel haar bij en legde uit dat het schadelijke symboolpolitiek is. In Amsterdam, zo wist hij, waren waarschijnlijk twéé boerka’s. In heel Nederland een paar honderd nikabs. Dit verbod was een exponent van islamofobie: angst prevaleerde nu waardoor mensen in hun bewegingsruimte werden beperkt.

Tot zover de theorie, maar hoe zat het met de praktijk? In het openbaar vervoer was er nog nooit een probleem geweest, aldus Pedro Peters van OV Nederland. De incidentele nikabdrager die gevraagd werd het gezicht te laten zien om een ID te controleren, had dat altijd zonder bezwaar gedaan. Ook in de zorg werd het gesprek met iemand met een nikab al automatisch gevoerd omdat onderzoek anders onmogelijk was.

Wat doe je als kapper wanneer iemand met een boerka of nikab binnenkomt? Dan moet je ook het gesprek aangaan voordat je begint te knippen. De kans dat dat bij Rob Peetoom gebeurt is overigens klein: zelden zo’n witte omgeving gezien. In De opvolgers gaat Quote-hoofdredacteur Sander Schimmelpenninck in gesprek met een pater familias van een familiebedrijf en diens opvolger.

In de eerste aflevering trapte Schimmelpenninck af met de familie Peetoom. „We hebben goed haar”, zei dochter Rochelle. Daar was niets tegen in te brengen: de vier kinderen Peetoom, Rob Peetom zelf, zijn ex-vrouw en vrouw hebben allemaal goed haar. En ze hielden ook allemaal van elkaar. Zelfs de ex-vrouw van Peetoom bleef vriendelijk lachen toen Rob uitlegde waarom zij nog steeds de zaak in Santpoort mag beheren: „Ooit word je verliefd op zo iemand.” Hij vond dat een goede reden om zijn ex-vrouw te behouden voor de zaak.

In die blije familie werden speldenprikken uitgedeeld, die Schimmelpenninck goed wist bloot te leggen. Zo zei dochter Savana, die de winkel in New York bestierde en haar personeel dagelijks een mantra liet opdreunen („een lach kan zoveel doen”) dat ze daddy’s favourite was. Waarom werd niet duidelijk. Zoon Alexander, die altijd op zijn kleine zusjes had gepast, moest straks luisteren naar Rochelle, die nu de baas is. Alexander gaf alvast te kennen dat alleen „honden bazen hebben”. Op naar de volgende 50 jaar, schalde Rob Peetoom naar zijn kinderen en kleinkinderen.